EL-HYDRO Słownik hydrauliczny

Kolano siódemka GW/GZ

Kolano siódemka GW/GZ to kształtka 90° z gwintem wewnętrznym i zewnętrznym. Sprawdź rozmiary, wykonania oraz zalety przy podejściach do grzejników.

Słownik hydrauliczny • Materiały i połączenia

Realistyczna ilustracja mosiężnego kolana siódemka 90 stopni, gwint wewnętrzny GW oraz gwint zewnętrzny GZ

Co to jest kolano „siódemka”?

Kolano zwane w języku instalatorów „siódemką” to kolano 90° z jednym gwintem zewnętrznym (GZ) i jednym gwintem wewnętrznym (GW). W katalogach można spotkać nazwy: kolano nakrętno-wkrętne, kolano wkrętno-nakrętne, kolano GW/GZ lub kolano typu A4. Potoczna nazwa nie jest odrębną normą techniczną.

Na pierwszy rzut oka kolano GW/GW i siódemka wyglądają podobnie, ale różnią się funkcją przyłączeniową. Siódemka może zostać wkręcona bezpośrednio do elementu z gwintem wewnętrznym, a jej drugi koniec przyjmuje element z gwintem zewnętrznym. Dzięki temu w niektórych układach nie trzeba dodawać osobnego nypla.

Dlaczego siódemka bywa wygodniejsza przy grzejniku?

Przy podejściu pod grzejnik albo do zaworu miejsce jest często ograniczone ścianą, parapetem lub obudową. Jeżeli króciec lub sąsiednia kształtka ma gwint wewnętrzny, gwint zewnętrzny siódemki pozwala wykonać połączenie jednym elementem mniej. Może to skrócić zestaw i ograniczyć liczbę uszczelnianych połączeń.

Nie oznacza to jednak, że siódemkę należy zawsze wkręcać bezpośrednio w korpus grzejnika. Zawory grzejnikowe i ich śrubunki często wymagają dedykowanego nypla przyłączeniowego, stożka lub uszczelnienia. Trzeba rozpoznać system zaworu, gwint i sposób uszczelnienia. Często kolano umieszcza się na przewodzie doprowadzającym, a nie bezpośrednio w grzejniku.

Wymiary i typowe rozmiary

Najpopularniejsze rozmiary to 1/2″, 3/4″ i 1″; dostępne bywają również 3/8″, 1¼″, 1½″, 2″ oraz rozmiary redukcyjne. Poniżej przykład rzeczywistych wymiarów A i B według katalogu jednej serii mosiężnych kolan GW/GZ. Nie są to gabaryty uniwersalne dla wszystkich producentów.

Rozmiar przyłączy Gabaryty katalogowe przykładowego modelu
3/8″ A = 36 mm; B = 26 mm
1/2″ A = 43,5 mm; B = 32 mm
3/4″ A = 51 mm; B = 39,5 mm
1″ A = 60 mm; B = 46,5 mm

Oznaczenia A i B odnoszą się do rysunku producenta. Przy doborze w ciasnej zabudowie sprawdź odpowiednią kartę wymiarową: różne odlewy, długości gwintu oraz przejścia redukcyjne mogą mieć inne gabaryty.

Średnica gwintu a rozmiar calowy

Rozmiar gwintu Średnica zewnętrzna gwintu G (orientacyjnie)
3/8″ ok. 16,7 mm
1/2″ ok. 21,0 mm
3/4″ ok. 26,4 mm
1″ ok. 33,2 mm
1¼″ ok. 41,9 mm
1½″ ok. 47,8 mm
2″ ok. 59,6 mm

Wartości dotyczą średnicy zewnętrznej gwintu z rodziny G według EN ISO 228-1, a nie średnicy otworu przepływowego ani gabarytów kształtki. Gwinty uszczelniane w gwincie wg EN 10226-1 mają inne wymagania dotyczące kształtu i uszczelnienia. Rozmiar nominalny 1/2″ nie oznacza zewnętrznych 12,7 mm.

Materiały i normy

Siódemki produkuje się między innymi z żeliwa ciągliwego w wykonaniu czarnym lub ocynkowanym, mosiądzu oraz wybranych stopów brązu. Wśród łączników gwintowanych do instalacji stalowych ważna jest norma EN 10242, która rozróżnia kolana wewnętrzne i nakrętno-wkrętne. Metalowy kolor nie jest wiarygodną informacją o rzeczywistym składzie stopu.

Zwróć uwagę na oznaczenie gwintu: w połączeniach szczelnych na gwincie stosuje się m.in. zestawienie R/Rp według EN 10226-1. Gwinty walcowe G wg EN ISO 228-1 wymagają właściwego miejsca na uszczelkę lub innego przewidzianego uszczelnienia. Dopuszczenie do wody przeznaczonej do spożycia lub gazu należy weryfikować dla konkretnego wyrobu.

Jak bezpiecznie dobrać kolano GW/GZ?

Najpierw ustal, czy elementy po obu stronach mają gwint wewnętrzny czy zewnętrzny, następnie określ rozmiar i rodzaj gwintu. Sprawdź, czy nie potrzebujesz odmiany redukcyjnej 3/4″ × 1/2″. Zmierz dostępną przestrzeń, porównaj długości zabudowy oraz dobierz odpowiedni materiał. Gdy połączenie dotyczy grzejnika, uwzględnij możliwość odcięcia i demontażu urządzenia.

W starszych instalacjach stalowych nie należy automatycznie łączyć dowolnej mosiężnej kształtki z każdym odcinkiem stali. Trzeba ocenić warunki korozji i przeznaczenie układu. Przy wymianie grzejnika nieprawidłowy dobór gwintu lub uszczelnienia może spowodować wyciek mimo pozornie prawidłowego skręcenia.

FAQ – najczęstsze pytania

Co znaczy kolano siódemka?

To potoczna nazwa kolana 90° GW/GZ z jednym gwintem wewnętrznym i jednym zewnętrznym.

Czy siódemka jest lepsza do podejścia pod grzejnik?

Bywa wygodniejsza, bo jej zewnętrzny gwint może wyeliminować osobny nypel. O wyborze rozstrzyga jednak rodzaj zaworu i połączenia.

Czy siódemkę można kupić w rozmiarze 3/4″ × 1/2″?

Tak, dostępne są kolana redukcyjne GW/GZ, ale trzeba sprawdzić, który koniec ma dany rozmiar.

Czy kolano GW/GZ uszczelnia się zawsze taśmą PTFE?

Nie. Sposób uszczelnienia zależy od normy i konstrukcji złącza. Niektóre połączenia wymagają uszczelki płaskiej lub innego rozwiązania.

Potrzebujesz fachowego wsparcia przy instalacji? Sprawdź ofertę EL-HYDRO: hydraulik w Zielonej Górze.

EL-HYDRO INSTAL LIDER

Potrzebujesz pomocy przy instalacji?

Skontaktuj się z EL-HYDRO, jeśli planujesz naprawę, montaż lub modernizację instalacji. Ustalimy możliwy zakres prac. Działamy w Zielonej Górze, Nowej Soli i Sulechowie, w godzinach pracy firmy.

← Wróć do słownika hydraulicznego